Herbert (64) werkt al meer dan een jaar als leefondersteuner bij STMG Thuiszorg. Hij gaat bijna met pensioen en toch besloot hij terug de schoolbanken in te gaan voor een cursus bij Astrum College. “Je kunt in dit vak veel doen op gevoel en ervaring, maar op school leer je hoe het écht moet.”
Toen Herbert zijn carrière begon bij de Belastingdienst had hij niet verwacht dat hij vlak voor zijn pensioen zou werken als leefondersteuner in de zorg. Hij reageerde op een vacature en werd meteen aangenomen.
Als leefondersteuner helpt Herbert mensen thuis: boodschappen doen, koken, een wandeling maken of helpen in de tuin. Vaak is hij één tot drie uur bij iemand. "Ik heb tijd genoeg om aandacht te besteden aan mijn cliënten."
De functie bestaat nog niet lang. STMG startte ermee in 2024 op initiatief van Menzis, inmiddels zijn ook andere zorgorganisaties ermee aan de slag gegaan.
Band opbouwen met mensen
Toen Herbert begon, liep hij twee dagen mee. Daarna ging hij zelfstandig op pad. "Dat vond ik niet eng. Praten met mensen, inspelen op mensen, dat past bij mij."
Voor Herbert begint goede ondersteuning met een goede voorbereiding. Hij leest altijd eerst het zorgplan en de rapportages van collega's. "Dan weet ik bij wie ik binnenkom. Wat is de behoefte? Wat speelt er? Als je je goed voorbereidt, merk je dat iemand je sneller accepteert en vertrouwt."
Samen eten: simpel en succesvol
Dat deed hij ook bij een vrouw met beginnende dementie die moeilijk mensen van buitenaf accepteerde en soms vergat te eten. Een collega had het eerder geprobeerd bij het avondeten, maar dat was niet gelukt.
"Ik had gelezen dat ze het moeilijk vond om mensen toe te laten", vertelt Herbert. "Toen dacht ik: weet je wat, ik neem gewoon een kliekje van mezelf mee." Hij nodigde haar uit om samen te eten. Dat accepteerde ze.
"Ze vond het niet leuk om alleen te eten. Door mijn eigen eten mee te nemen, werd het iets anders. Een klein gebaar, maar het werkte. Mijn collega's hebben het daarna ook gedaan, met succes."
Cursus biedt extra handvatten
Zijn werkgever bood Herbert en zijn collega-leefondersteuners een cursus aan bij Astrum College, om extra handvatten te krijgen.
De cursus bestond uit tien lessen van drie uur. Herbert miste er geen één. "Een cursus is altijd beter. Je krijgt meer bagage. Je kunt ergens op terugvallen. We hebben gesproken en veel geleerd over het stukje sociale veiligheid en fysieke veiligheid. En je leert werken volgens protocollen."
Goede mix van theorie en praktijk
De lessen gingen onder meer over hoe je iemand veilig uit bed of uit een stoel helpt, en hoe je correct wast en ondersteunt. "Het was een goede mix van doen en luisteren. Dat vond ik fijn, want drie uur school na een werkdag kan vermoeiend zijn. Maar dat was het eigenlijk niet."
Daarvoor maakte de docent het verschil. "Je hebt een lesboek, maar de docent was voor mij echt een eyeopener. De docenten van Astrum College zijn ervaringsdeskundigen. Ze brengen het luchtig en enthousiast. Ze geven goede voorbeelden uit de praktijk en spelen in op situaties waar wij zelf tegenaan lopen."
Op school leer je de juiste manier
Eén uitspraak is Herbert bijgebleven. "Ze zei: jullie zullen veel herkennen, maar we gaan nu leren hoe het écht moet. En dat was ook zo. De één doet het zus, de ander zo. Maar op school leer je de juiste manier."
Zo ontdekte hij dat hij mensen niet altijd op de goede manier uit bed hielp. "Dan doe je maar wat je denkt dat het beste is. Maar op de cursus leerde ik hoe het op de juiste manier moet, voor de cliënt, maar ook voor mezelf. Ik wil mijn eigen rug ook heel houden." Ook kleine dingen nam hij meteen mee. "Bij het wassen keek ik bijvoorbeeld nooit of er een deur of raam openstond, voor de tocht. Nu let ik daarop."
Dat hij de cursus samen met collega's volgde, maakte het extra waardevol. "Je leert ook van elkaar. Iedereen liep tegen eigen situaties aan. Daardoor voelde het ook als teambuilding."
“Mijn werk is makkelijker geworden”
Na afloop behaalden Herbert en zijn collega's een deelcertificaat van de opleiding Helpende Plus. Voor collega's die verder willen leren is dat zinvol: zij kunnen vrijstelling krijgen voor bepaalde onderdelen en de opleiding in kortere tijd volgen. Herbert zelf heeft besloten dat niet te doen.
"Mijn leidinggevende heeft het me vaker gevraagd. Ze zei: je hebt de capaciteit. Maar als ik naar mijn geboortejaar kijk, dan ga ik daar niet meer op in. Ik ga bijna met pensioen. Wat ik nu doe vind ik leuk, dat wil ik blijven doen."
Sindsdien voelt hij zich zekerder. "Mijn werk is makkelijker geworden. Het kost me minder energie en ik weet dat ik het goed doe."
"Ik breng licht in duisternis"
Aan het einde van de cursus maakte Herbert een zelfreflectie. De opdracht: beschrijf jezelf in vijf woorden. Hij dacht aan zijn cliënten. Aan de eenzaamheid die hij soms ziet, mensen die graag thuis wonen, maar daardoor ook in een soort isolement leven. Die blij zijn met iedere vorm van aandacht.
"Overal waar ik kom gaan mensen stralen", dacht hij. Dus schreef hij: Ik breng licht in duisternis. "Mensen moeten blij zijn als ik kom en het jammer vinden als ik ga. Dan is mijn doel bereikt."